Dz.U.05.214.1816 
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 20 października 2005 r.
w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej
(Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)
Na podstawie art. 55 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
§ 1. Ustala się zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§ 2. Ustala się zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
_________
1)	Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 134, poz. 1439).
2)	Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 132, poz. 1110, Nr 138, poz. 1154, Nr 157, poz. 1314, Nr 164, poz. 1366, Nr 169, poz. 1411 i Nr 179, poz. 1485.
ZAŁĄCZNIKI
ZAŁĄCZNIK Nr 1
ZAKRES ZADAŃ LEKARZA PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ
1. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej "lekarzem POZ", wybrany przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, planuje i realizuje opiekę lekarską nad świadczeniobiorcą w zakresie udzielanych przez niego świadczeń opieki zdrowotnej, z uwzględnieniem miejsca udzielania świadczenia (w warunkach ambulatoryjnych i domowych). Lekarz POZ koordynuje udzielanie świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej.
2. W ramach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej lekarz POZ współpracuje z:
	1)	pielęgniarką podstawowej opieki zdrowotnej i położną podstawowej opieki zdrowotnej, wybranymi przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
	2)	pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania;
	3)	innymi świadczeniodawcami, zgodnie z potrzebami świadczeniobiorców;
	4)	przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia.
3. W zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia świadczeniobiorcy lekarz POZ:
	1)	prowadzi edukację zdrowotną;
	2)	prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań bilansowych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;
	3)	uczestniczy w realizacji programów zdrowotnych, działając na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej;
	4)	rozpoznaje środowisko świadczeniobiorcy.
4. W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ:
	1)	identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne świadczeniobiorcy, a także podejmuje działania ukierunkowane na ich ograniczenie;
	2)	koordynuje wykonanie i dokonuje kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych świadczeniobiorcy oraz zapewnia wykonywanie szczepień, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz informuje o szczepieniach zalecanych;
	3)	uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych;
	4)	prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań przesiewowych zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. W zakresie działań mających na celu rozpoznanie chorób lekarz POZ:
	1)	planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia świadczeniobiorcy;
	2)	informuje świadczeniobiorcę o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia;
	3)	przeprowadza badanie podmiotowe świadczeniobiorcy zgodnie z wiedzą medyczną;
	4)	przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej;
	5)	wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, a w szczególności laboratoryjnych i obrazowych;
	6)	kieruje świadczeniobiorcę na konsultacje specjalistyczne w celu dalszej diagnostyki i leczenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne;
	7)	kieruje świadczeniobiorcę do jednostek lecznictwa zamkniętego w celu dalszej diagnostyki i leczenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne;
	8)	dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców;
	9)	orzeka o stanie zdrowia świadczeniobiorcy w oparciu o osobiste badanie i dokumentację medyczną.
6. W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz POZ:
	1)	planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną;
	2)	planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby świadczeniobiorcy;
	3)	zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne;
	4)	wykonuje zabiegi i procedury medyczne;
	5)	kieruje świadczeniobiorcę do wykonania zabiegów i procedur medycznych do innych świadczeniodawców;
	6)	kieruje do oddziałów lecznictwa stacjonarnego, a także do zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych i opiekuńczo-leczniczych oraz do oddziałów paliatywno-hospicyjnych;
	7)	kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej;
	8)	kieruje do leczenia uzdrowiskowego;
	9)	orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki zgodnie z odrębnymi przepisami;
	10)	integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do jego świadczeniobiorcy przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych.
7. W zakresie działań mających na celu usprawnianie świadczeniobiorcy lekarz POZ:
	1)	zleca wykonywanie zabiegów rehabilitacyjnych przez świadczeniodawców;
	2)	wykonuje stosownie do posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności oraz posiadanych kwalifikacji i możliwości zabiegi i procedury rehabilitacyjne;
	3)	zleca wydanie świadczeniobiorcy przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych zgodnie z odrębnymi przepisami.
8. Przepisy ust. 1-7 nie naruszają prawa i obowiązków lekarzy POZ do realizacji zadań i stosowania procedur wynikających z odrębnych przepisów.
ZAŁĄCZNIK Nr 2
ZAKRES ZADAŃ PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ
Część I
1. Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej, zwana dalej "pielęgniarką POZ", i położna podstawowej opieki zdrowotnej, zwana dalej "położną POZ", wybrana przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską i pielęgnacyjną, opiekę położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną nad świadczeniobiorcą w miejscu zamieszkania i nauki, z uwzględnieniem miejsca wykonywania świadczenia, w zakresie:
	1)	promocji zdrowia i profilaktyki chorób;
	2)	świadczeń pielęgnacyjnych;
	3)	świadczeń diagnostycznych;
	4)	świadczeń leczniczych;
	5)	świadczeń rehabilitacyjnych.
Część II
A.	Zakres zadań pielęgniarki POZ
1. Pielęgniarka POZ planuje i realizuje kompleksową opiekę pielęgniarską nad osobą, rodziną, społecznością w środowisku zamieszkania, z uwzględnieniem miejsca udzielenia świadczenia, obejmując opieką:
	1)	zdrowych i chorych niezależnie od płci i wieku, z wyłączeniem noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia;
	2)	osoby niepełnosprawne.
2. W ramach udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pielęgniarka POZ współpracuje z:
	1)	lekarzem POZ i w porozumieniu z lekarzem wykonuje świadczenia lecznicze;
	2)	pielęgniarką POZ środowiska nauczania i wychowania lub higienistką szkolną;
	3)	położną POZ;
	4)	pielęgniarką opieki długoterminowej domowej;
	5)	innymi świadczeniodawcami zgodnie z potrzebami podopiecznych;
	6)	przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia;
	7)	rodziną (opiekunami) świadczeniobiorcy.
3. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują:
	1)	rozpoznawanie, ocenę i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym u świadczeniobiorców;
	2)	rozpoznawanie potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców;
	3)	prowadzenie edukacji zdrowotnej;
	4)	prowadzenie poradnictwa w zakresie zdrowego stylu życia;
	5)	monitorowanie rozwoju dziecka zgodnie z odrębnymi przepisami;
	6)	realizację programów zdrowotnych i profilaktyki chorób;
	7)	prowadzenie działań profilaktycznych u świadczeniobiorców z grup ryzyka zdrowotnego;
	8)	organizację grup wsparcia;
	9)	profilaktykę chorób wieku rozwojowego;
	10)	edukację w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz informacje o szczepieniach zalecanych.
4. Świadczenia pielęgnacyjne obejmują:
	1)	realizację opieki pielęgnacyjnej u świadczeniobiorców w różnych stanach zdrowia i choroby zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i współczesnymi standardami opieki pielęgniarskiej;
	2)	wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych zgodnie z odrębnymi przepisami;
	3)	przygotowywanie i aktywizowanie do samoopieki i samopielęgnacji w chorobie i niepełnosprawności.
5. Świadczenia diagnostyczne obejmują:
	1)	przeprowadzanie wywiadów środowiskowych;
	2)	wykonywanie badania fizykalnego;
	3)	wykonywanie podstawowych pomiarów życiowych i ich ocenę oraz interpretację;
	4)	ocenę stanu ogólnego chorego oraz procesu jego zdrowienia;
	5)	ocenę jakości życia i wydolności psychofizycznej świadczeniobiorcy;
	6)	wykrywanie odchyleń od normy rozwojowej;
	7)	wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium w oparciu o zestawy i aparaturę przeznaczoną do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy;
	8)	ocenę i monitorowanie bólu;
	9)	ocenę wydolności pielęgnacyjno-opiekuńczej rodziny;
	10)	pobieranie materiału do badań diagnostycznych zgodnie z odrębnymi przepisami.
6. Świadczenia lecznicze, zgodnie z odrębnymi przepisami, obejmują:
	1)	udzielanie pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
	2)	podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza oraz zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym wykonywanie iniekcji dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych;
	3)	zakładanie opatrunków na rany, odleżyny, oparzenia;
	4)	cewnikowanie pęcherza u kobiet;
	5)	płukanie pęcherza;
	6)	wykonywanie wlewów/wlewek doodbytniczych;
	7)	wykonywanie zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych w stomiach, przetokach i ranach trudno gojących się w porozumieniu z lekarzem;
	8)	zdejmowanie szwów;
	9)	wykonywanie inhalacji;
	10)	wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna;
	11)	stawianie baniek;
	12)	ustalanie diety w żywieniu przewlekle chorych;
	13)	dobór technik karmienia w zależności od stanu chorego;
	14)	doraźną modyfikację dawki leków przeciwbólowych, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których uprawniona jest pielęgniarka.
7. Świadczenia rehabilitacyjne obejmują:
	1)	rehabilitację przyłóżkową w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z procesu chorobowego i długotrwałego unieruchomienia;
	2)	usprawnianie ruchowe;
	3)	drenaż ułożeniowy, prowadzenie gimnastyki oddechowej;
	4)	ćwiczenia ogólnousprawniające;
	5)	ułożenie i przemieszczanie chorego w łóżku.
8. Pielęgniarka POZ środowiska nauczania i wychowania planuje i realizuje opiekę pielęgnacyjną nad świadczeniobiorcami na terenie szkoły lub w jednostce, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.1)), zgodnie z odrębnymi przepisami.
B.	Zakres zadań położnej POZ
1. Położna POZ realizuje kompleksową pielęgnacyjną opiekę położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną obejmującą:
	1)	edukację w zakresie planowania rodziny;
	2)	opiekę w okresie ciąży, porodu i połogu;
	3)	opiekę nad kobietą, noworodkiem i niemowlęciem do ukończenia drugiego miesiąca życia;
	4)	opiekę w chorobach ginekologicznych;
	5)	opiekę nad kobietą w każdym okresie jej życia.
2. W realizacji świadczeń opieki zdrowotnej położna POZ współpracuje z:
	1)	lekarzem ginekologiem (położnikiem) udzielającym świadczeń specjalistycznych w zakresie jej zadań;
	2)	lekarzem POZ i w porozumieniu z lekarzem wykonuje świadczenia lecznicze;
	3)	pielęgniarką POZ;
	4)	pielęgniarką POZ środowiska nauczania i wychowania;
	5)	pielęgniarką opieki długoterminowej domowej;
	6)	położną zatrudnioną w specjalistycznej poradni położniczo-ginekologicznej;
	7)	innymi świadczeniodawcami zgodnie z potrzebami świadczeniobiorców;
	8)	przedstawicielami organizacji i instytucji działających na rzecz zdrowia.
3. Świadczenia w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują:
	1)	edukację w zakresie prozdrowotnego stylu życia kobiety;
	2)	przygotowania do porodu, z uwzględnieniem porodu rodzinnego;
	3)	poradnictwo w zakresie higieny odżywiania w okresie połogu;
	4)	poradnictwo w zakresie pielęgnacji i prawidłowego żywienia noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia;
	5)	poradnictwo laktacyjne i promowanie karmienia piersią;
	6)	kształtowanie postaw rodzicielskich;
	7)	edukację i udzielanie porad w zakresie powrotu płodności po porodzie, metod regulacji płodności;
	8)	profilaktykę chorób ginekologicznych i patologii położniczych;
	9)	edukację kobiety we wszystkich okresach życia w zakresie prowadzenia samoobserwacji oraz podejmowania działań w celu wczesnego wykrywania i likwidacji czynników ryzyka nowotworowego;
	10)	edukację w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV oraz chorobom przenoszonym drogą płciową;
	11)	profilaktykę chorób wieku rozwojowego;
	12)	edukację w zakresie szczepień ochronnych.
4. Świadczenia diagnostyczne obejmują:
	1)	przeprowadzanie wywiadu środowiskowego/rodzinnego;
	2)	monitorowanie rozwoju ciąży fizjologicznej;
	3)	wykonywanie badania położniczego u kobiet;
	4)	ocenę relacji rodziny z noworodkiem;
	5)	monitorowanie przebiegu połogu i rozwoju noworodka i niemowlęcia do drugiego miesiąca życia;
	6)	obserwację i ocenę rozwoju psychoruchowego noworodka i niemowlęcia oraz adaptacji do środowiska zewnętrznego;
	7)	wykonywanie pomiarów u kobiety i noworodka oraz ocenę tych pomiarów;
	8)	ocenę poziomu bilirubiny w oparciu o topografię zażółcenia według schematu Kramera oraz pobieranie materiałów do testów na fenyloketonurię i hypotyreozę u noworodków;
	9)	wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium w oparciu o zestawy i aparaturę przeznaczoną do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy;
	10)	pobieranie materiału do badań diagnostycznych zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Świadczenia pielęgnacyjne obejmują:
	1)	planowanie, realizację i ocenę opieki pielęgnacyjnej nad:
a)	kobietą w okresie ciąży, porodu, połogu,
b)	noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia,
c)	kobietą ze schorzeniami ginekologicznymi;
	2)	przygotowanie i wspieranie rodziny w opiece świadczonej na rzecz noworodka, niemowlęcia i kobiety;
	3)	przygotowanie kobiety do samoopieki i samopielęgnacji.
6. Świadczenia lecznicze, zgodnie z odrębnymi przepisami, obejmują:
	1)	udzielanie pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i w nagłych zachorowaniach, w tym prowadzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
	2)	udzielanie pomocy położniczej i neonatologicznej w stanach nagłych do czasu przybycia lekarza;
	3)	przyjmowanie porodu nagłego w warunkach domowych;
	4)	zabezpieczenie naciętego lub pękniętego krocza;
	5)	udzielanie pomocy w okresie laktacji;
	6)	wykonywanie zabiegów leczniczych zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym:
a)	podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza zgodnie z odrębnymi przepisami, w tym wykonywanie iniekcji domięśniowych, dożylnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych,
b)	zdejmowanie szwów,
c)	cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza,
d)	wykonywanie wlewów/wlewek doodbytniczych,
e)	płukanie pochwy,
f)	leczenie i opatrywanie oparzeń, ran, odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ,
g)	wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna,
h)	ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami,
i)	doraźną modyfikację dawki leczniczej leku przeciwbólowego, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których uprawniona jest położna.
7. Świadczenia rehabilitacyjne obejmują:
	1)	ćwiczenia usprawniające w ciąży, połogu i schorzeniach ginekologicznych;
	2)	wykonywanie drenażu ułożeniowego u kobiety;
	3)	prowadzenie gimnastyki oddechowej, relaksacyjnej, przygotowującej do porodu oraz połogu.
Część III
Przepisy załącznika nie naruszają praw i obowiązków pielęgniarki POZ i położnej POZ do realizacji zadań i stosowania procedur wynikających z odrębnych przepisów.
_________
1)	Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091 i Nr 167, poz. 1400.